Das&Boom Das&Boom KIDS!
Rechter stelt Das&Boom in het gelijk
04 | 11 | 2014

Toekomst van de otter ziet er weer iets rooskleuriger uit

In 2011 heeft Das&Boom samen met de Stichting Onderstation Nederland de Staat gedagvaard. Op tafel lag de eis, dat de overheid meer moet doen om het duurzaam voortbestaan van de otter in Nederland veilig te stellen.
Das&Boom heeft toen ook rechtszaken gevoerd om het uitsterven van het korhoen en de hamster te voorkomen, nadat toenmalig staatsecretaris Bleker in 2011 zijn draconische bezuinigingsplannen op natuurbeheer bekend maakte.

Momenteel wonen er in Nederland ruim 100 otters, nazaten van een herintroductieproject die de overheid in 2002 is gestart, nadat ze het dier 20 jaar daarvoor hadden laten uitsterven. Alle noodzakelijke beschermingsmaatregelen kwamen toen te laat.
Maar ook de huidige kleine otterpopulatie is nog kwetsbaar en zou zo maar weer uit kunnen sterven.
Onderzoeksinstituut Alterra heeft vele onderzoeken gedaan naar de noodzakelijke maatregelen om dit te voorkomen, vaak in opdracht van de overheid zelf. Al jaren adviseert Alterra dat de plaatsen waar otters worden doodgereden (knelpunten) moeten worden opgelost. Ook adviseert Alterra dringend dat de otters in het uitzetgebied worden gemonitord. Zo’n kleine populatie is namelijk gevoelig voor inteelt.
De overheid doet echter veel te weinig en toen staatsecretaris Bleker van Natuurbeheer een paar jaar geleden zelfs helemaal wilde stoppen met beschermen van otters stapte de stichting Das&Boom en stichting Otterstation Nederland naar de rechter.

Binnen een jaar na de eerste uitspraak van de rechter is in Nederland 1/3 van de populatie otters gesneuveld in het verkeer, waarvan bijna de helft op reeds bekende locaties. Wanneer de overheid meteen de eis van de rechter had opgevolgd, had een groot deel van de nu gesneuvelde otters wellicht nog geleefd.



Hoger beroep

In het Hoger beroep dat de staat tegen de oorspronkelijk uitspraak van de rechter had ingesteld, betoogde de Staat, dat ze heel goed in staat is zelf invulling te geven aan de beschermingsverplichtingen, die de Habitatrichtlijnen oplegt. Volgens de Staat gaat het prima met de otterpopulatie en komt die niet in gevaar door het hoge aantal jaarlijkse slachtoffers (in 2013 1/3 van de populatie). Ook probeerde de Staat de rechter ervan te overtuigen, dat het vreselijk moeilijk is en duur om knelpunten op te lossen. " Internationale aanbestedingsprocedures, bestemmingplan wijzigingen, inspraakprocedures, leidingonderzoek enz". De advocaat van Das&Boom kon dat makkelijk weerleggen; "In veel gevallen gaat het enkel om een stukje gaas tussen twee paaltjes".

Op 4 november deed de rechter uitspraak en gebood de Staat ervoor te zorgen, dat zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen één jaar na betekening van het rechtbankvonnis de reeds bekende urgente knelpunten zullen zijn opgelost.
Bovendien moesten zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen twee jaar na 1 mei 2014 de overige urgente knelpunten zijn opgelost, met uitzondering van 2 knelpunten, die binnen drie jaar moeten zijn opgelost.

De eis om het noodzakelijk genetisch onderzoek op te leggen is door de rechter afgewezen, omdat deze oordeelde dat de Staat dat onderzoek weer laat uitvoeren en inschat dat er onvoldoende reden is om aan te nemen dat de Staat daar wederom mee zou stoppen.



lees de gehele uitspraak op de website van 'de Rechtspraak'



















Noodzaak tot bescherming van de otterpopulatie

In 2002 startte de overheid een herintroductieprogramma, waarna tot 2008 in totaal 31 dieren zijn uitgezet in noordwest Overijssel. Het aantal otters in het uitzetgebied lijkt zich nu te stabiliseren rond de 55 à 60 dieren. In heel Nederland wordt de populatie geschat op ruim 100 dieren.
Er sneuvelen echter jaarlijks tientallen otters in het verkeer, vooral bij weg-waterkruisingen.
Veel van die knelpunten zijn nog niet opgelost, ook niet in en vlak bij het uitzetgebied. Zelfs het knelpunt op de A6 bij Joure, waar in 1988 (!) de laatste otter werd doodgereden is nog niet opgelost.

Het uitzetproject is - zoals internationaal (IUCN) is voorgeschreven - gepaard gegaan met wetenschappelijk onderzoek door Alterra. Dat onderzoek is noodzakelijk om de levensvatbaarheid van de nieuwe uitgezette populatie te kunnen evalueren en de nodige maatregelen te kunnen treffen om te zorgen voor een duurzame otterpopulatie in Nederland.
Dit onderzoek wees uit dat de huidige populatie een lage effectieve populatiegrootte heeft en een zorgwekkende inteeltcoëfficiënt van 10%. Otters zijn dieren met een lage reproductierate en dito levensverwachting. Calamiteiten, zoals een paar achtereenvolgende strenge winters, kunnen catastrofaal zijn. In de winter van 1963 verdwenen alle otters langs de Rijntakken.



Genetische variatie in de Europese otterpopulatie (doorgetrokken lijn), en de Nederlandse (historische stippellijn, huidige- zwart ovaal). De grootte van de ovaal is representatief voor de grootte van de genetische variatie.

(Bron De Levende Natuur, nr. 2 : Genetica in het natuurbeheer, Hans Peter Koelewijn en Koek Kuiters)



Toekomst voor de otter.

Sinds de meest recente uitspraak van de rechter ziet er toekomst van de otter er weer iets rooskleuriger uit. Als de overheid zich aan de uitspraak van de rechter houd, zullen er in de toekomst minder otters sneuvelen in het verkeer.
De extra media aandacht voor de otter door het gevoerde proces, heeft geleid tot nieuwe initiatieven om de otter te helpen.



Zo heeft de Nederlandse afdeling van de International Union for the Conservation of Nature, de IUCN nl, de ' Otter Challenge' gelanceerd, een soort online prijsvraag voor het beste innovatieve idee om de otter in Nederland beter te kunnen beschermen. De inzet is 1000 otters in 2020.




Ook Natuurmonumenten is gestart met een grote campagne om geld in te zamelen om de leefgebieden van de otter te kunnen verbeteren.

REALISATIE: SITEWISE WEBMEDIA